Vanaf het najaar 2025 gaat het WerkgeversServicepunt
(WSP) Helmond-De Peel verder onder de vlag van
Werkcentrum Helmond-De Peel. Lees meer
De waarde en beperkingen van subsidies
Inclusief ondernemen is veel meer dan een trend, het wordt door steeds meer bedrijven omarmd. Als ondernemer ben je wellicht al bekend met de verschillende subsidies en regelingen die beschikbaar zijn om jou te ondersteunen bij het in dienst nemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo niet, vertellen we je er graag meer over!
Deze financiële steun is waardevol en vaak noodzakelijk om de eerste stappen te zetten. Maar wat gebeurt er als de subsidie afloopt? Hoe zorg jij ervoor dat inclusief ondernemen niet alleen een tijdelijk project is, maar een duurzaam onderdeel van jouw bedrijfsvoering wordt?
In dit artikel bespreken we hoe jij de transitie kunt maken van een subsidie-afhankelijk initiatief naar een duurzaam bedrijfsmodel waarin inclusief ondernemen verankerd is. We delen strategieën en concrete stappen die jij kunt nemen om inclusief ondernemen tot een blijvend succes te maken, ook zonder subsidies.
Waarom veel inclusieve initiatieven stoppen na subsidie
Uit onderzoek blijkt dat veel inclusieve initiatieven stranden zodra de subsidieperiode voorbij is. De redenen hiervoor zijn divers. Sommige ondernemers zien inclusief ondernemen primair als een kostenpost die alleen met subsidie rendabel is. Anderen lopen tegen praktische uitdagingen aan, zoals het ontbreken van de juiste begeleiding of aanpassingen in het werkproces. En in sommige gevallen ontbreekt simpelweg een langetermijnvisie op hoe inclusief ondernemen kan bijdragen aan de bedrijfsdoelstellingen.
“Mede door de coronacrisis is het niet voor alle bedrijven financieel en/of praktisch mogelijk om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een werkplek te geven in hun organisatie,” stelt het TNO-rapport ‘Anders Inclusief Ondernemen’ uit 2021. “Dit betekent echter niet dat zij geen verantwoordelijkheid hebben om bij te dragen aan een inclusieve samenleving.”
De uitdaging zit dus aan twee kanten: hoe maak je inclusief ondernemen financieel duurzaam én hoe integreer je het in je bedrijfsstrategie, zodat het niet afhankelijk blijft van tijdelijke subsidies?
Strategieën voor duurzaam inclusief ondernemen
1. Integreer inclusiviteit in je bedrijfsmodel
De meest succesvolle voorbeelden van duurzaam inclusief ondernemen zijn bedrijven die inclusiviteit hebben geïntegreerd in hun bedrijfsmodel. Dit houdt in dat inclusief ondernemen niet wordt gezien als een apart project, maar als een integraal onderdeel van het bedrijf.
Om inclusiviteit duurzaam te integreren, kun jij jezelf de volgende vragen stellen:
- Hoe kan inclusief ondernemen bijdragen aan onze missie en visie?
- Welke waarde kunnen medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt toevoegen aan ons product of onze dienstverlening?
- Hoe kunnen we inclusiviteit verankeren in onze bedrijfscultuur en -processen?
2. Transformeer van kostenpost naar waardecreatie
Een cruciale stap in het verduurzamen van inclusief ondernemen is de verschuiving van het denken in kosten naar het denken in waarde. Veel ondernemers zien inclusief ondernemen aanvankelijk als een kostenpost: er zijn aanpassingen nodig, er is extra begeleiding vereist, en de productiviteit is mogelijk lager. Maar deze benadering is te beperkt.
Om de omslag van kostenpost naar waardecreatie te maken, kun je:
- Focus leggen op de talenten en kwaliteiten van medewerkers met een arbeidsbeperking, in plaats van op hun beperkingen
- Specifieke functies ontwikkelen die aansluiten bij deze talenten
- Werkprocessen aanpassen om optimaal gebruik te maken van deze kwaliteiten
- De meerwaarde van diversiteit en inclusie voor uw klanten en stakeholders benadrukken
3. Bouw netwerken en partnerships
Duurzaam inclusief ondernemen doe je niet alleen. Succesvolle ondernemers bouwen actief aan netwerken en partnerships die hen ondersteunen bij het verduurzamen van hun inclusieve initiatieven.
- Mogelijkheden voor netwerken en partnerships zijn:
- Samenwerking met sociale werkvoorzieningen en re-integratiebedrijven
- Partnerships met andere bedrijven in uw sector of keten
- Deelname aan kennisnetwerken en platforms rond inclusief ondernemen
- Samenwerking met onderwijsinstellingen voor opleidingstrajecten
4. Verken alternatieve vormen van inclusief ondernemen
Niet elk bedrijf kan direct werkplekken bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Maar dat betekent niet dat je niet kunt bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Het TNO-rapport ‘Anders Inclusief Ondernemen’ beschrijft verschillende alternatieve vormen van inclusief ondernemerschap:
- Financiering of geldelijke bijdragen aan inclusieve initiatieven
- Inzet van expertise, netwerk of bedrijfsmiddelen
- Sociaal inkopen en uitbesteden aan sociale ondernemingen
- Stimuleren van andere bedrijven tot inclusief ondernemen
- Deelname aan onderzoek ten behoeve van inclusie in werk
5. Investeer in cultuurverandering
Een vaak onderschatte factor in het verduurzamen van inclusief ondernemen is de bedrijfscultuur. Als inclusiviteit niet wordt gedragen door de hele organisatie, blijft het een geïsoleerd initiatief dat kwetsbaar is voor bezuinigingen zodra subsidies wegvallen.
Om te investeren in cultuurverandering kun jij:
- Bewustwording en training bieden aan management en medewerkers
- Inclusieve communicatie stimuleren binnen en buiten het bedrijf
- Werving- en selectieprocessen aanpassen om diversiteit te bevorderen
- Successen vieren en zichtbaar maken binnen de organisatie
Van subsidie naar duurzaam bedrijfsmodel
Op basis van de strategieën en casestudies hebben we een stappenplan ontwikkeld dat u kunt volgen om inclusief ondernemen te verduurzamen:
Stap 1: Evalueer de huidige situatie
Begin met een eerlijke evaluatie van jouw huidige inclusieve initiatieven. Wat werkt goed? Wat zijn de uitdagingen? Welke subsidies en regelingen gebruik je nu, en wanneer lopen deze af? Deze nulmeting geeft jou inzicht in waar je staat en welke stappen nodig zijn.
Stap 2: Definieer je visie op inclusief ondernemen
Wat betekent inclusief ondernemen voor jouw bedrijf? Hoe past het binnen jouw missie en visie? Wat wil je bereiken op de lange termijn? Door een duidelijke visie te formuleren, creëer je een kompas voor verdere stappen.
Stap 3: Identificeer talenten en kwaliteiten
Kijk kritisch naar de talenten en kwaliteiten van je medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Welke unieke waarde brengen zij in? Hoe kunnen deze kwaliteiten bijdragen aan je bedrijfsdoelstellingen? Door te focussen op talenten in plaats van beperkingen, leg je de basis voor waardecreatie.
Stap 4: Pas je bedrijfsmodel aan
Op basis van jouw visie en de talenten binnen je bedrijf, kun je jouw bedrijfsmodel aanpassen. Dit kan betekenen dat je nieuwe producten of diensten ontwikkelt, werkprocessen aanpast, of je propositie naar klanten aanpast. Het doel is om inclusiviteit te integreren in hoe jij waarde creëert en geld verdient.
Stap 5: Bouw partnerships en netwerken
Zoek naar partners die je kunnen helpen bij het verduurzamen van je inclusieve initiatieven. Dit kunnen sociale werkvoorzieningen zijn, andere bedrijven, brancheorganisaties, of kennisnetwerken. Door samen te werken vergroot jij je impact.
Stap 6: Investeer in cultuurverandering
Zorg ervoor dat inclusiviteit wordt gedragen door de hele organisatie. Investeer in bewustwording, training en communicatie. Vier successen en maak inclusiviteit zichtbaar in alle aspecten van jouw bedrijf.
Stap 7: Monitor, leer en pas aan
Implementeer een systeem om de impact en resultaten van de inclusieve initiatieven te monitoren. Wat werkt goed? Wat kan beter? Door continu te leren en aan te passen, verfijn en verbeter jij je aanpak.
Inclusief ondernemen als duurzame bedrijfsstrategie
Door inclusiviteit te integreren in je bedrijfsmodel, te focussen op talenten en waardecreatie kun je inclusief ondernemen transformeren van een kostenpost naar een strategisch voordeel.
De echte winst van deze aanpak ligt niet alleen in het verminderen van afhankelijkheid van subsidies, maar in het creëren van een bedrijf dat duurzaam bijdraagt aan een inclusieve samenleving én economisch succesvol is. Want uiteindelijk gaat inclusief ondernemen niet alleen over het bieden van kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, maar over het benutten van alle talenten in onze samenleving om samen vooruit te komen.